VATS

Wat is VATS?

VATS is een afkorting van de Engelse woorden video assisted thoracal surgery. Dit betekent dat de operatie wordt uitgevoerd in de borstkas (thorax) en dat er gebruik wordt gemaakt van videobeelden. De ingreep vindt plaats op de operatiekamer. Allereerst geeft de anesthesist een algehele verdoving (narcose). Je zal dus niets van de ingreep merken. De anesthesist zorgt er ook voor dat u tijdens de operatie voldoende zuurstof toegediend krijgt.

Het verloop van de operatie

De thoraxchirurg (een arts die gespecialiseerd is in hart-, vaat- en longoperaties) zal opereren. Hij maakt drie kleine openingen in de huid. Via een van deze gaatjes laat hij een beetje lucht in uw borstkas stromen, waardoor de long aan die kant ‘inzakt’. Op deze manier komt er meer ruimte in de borstkas vrij om de operatie te kunnen uitvoeren. Vervolgens brengt de chirurg twee tot drie buisjes via de gaatjes tussen uw ribben door in de borstholte. Door een van deze buisjes schuift hij een speciaal instrument (een kijkbuis) naar binnen. Door deze kijkbuis kan de chirurg in de borstkas kijken, zonder dat er een grote wond gemaakt hoeft te worden. De beelden worden weergegeven op een televisiescherm. Via de andere buisjes kan de chirurg hulpinstrumenten inbrengen om bijvoorbeeld een stukje weefsel weg te halen.

Drains

Aan het einde van de operatie laat de chirurg een klein plastic slangetje (drain) in een van de openingen in uw huid achter. Hierdoor wordt de lucht uit uw borstkas weggezogen, waardoor uw ingezakte long zich weer ontplooit. Daarnaast wordt er een tweede drain ingebracht om wondvocht af te voeren. De wondjes worden tenslotte dichtgemaakt met een hechting.

Wanneer een VATS?

Een VATS kan worden uitgevoerd: * Om de oorzaak van kortademigheid op te sporen. De chirurg haalt dan twee stukjes longweefsel van 2 xe0 3 cm weg, die voor onderzoek naar het laboratorium worden gestuurd * Om een tumor nader te onderzoeken/ te verwijderen * Ter behandeling van zweethanden/ vaatafwijkingen in de hand. In deze gevallen wordt een zenuwbaan in de borstkas onderbroken waardoor de klachten kunnen verdwijnen * Om de longen operatief te verkleinen (longvolumereductie) * Om cysten (met vocht gevulde holtes) in de borstkas te verwijderen/ om blazen van de long af te halen * Ter behandeling van een ingeklapte long (klaplong)

VATS is niet altijd mogelijk

Het is niet altijd mogelijk om de aandoening met een VATS te verhelpen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij vergroeiingen van het longweefsel, of wanneer er tijdens de VATS een bloeding of beschadiging in uw long optreedt. Tijdens de ingreep kan bovendien blijken dat de situatie gecompliceerder of ingewikkelder is dan vooraf werd verwacht. Soms moet de chirurg er dan toe overgaan om een grotere snee in uw borstkas te maken om goed te kunnen behandelen.

Nazorg

Na afloop van de operatie wordt je naar de uitslaapkamer (recovery) gebracht. Daar wordt een rxf6ntgenfoto van de borstkas gemaakt om te controleren of de long goed ontplooid is. Daarna ga je weer terug naar de verpleegafdeling

Medicijnen

De dagen na de ingreep krijgt je meerdere malen per dag medicijnen tegen de pijn. Bovendien krijgt u de avond na de operatie en de daarop volgende dagen een injectie met een bloedverdunnend medicijn. Dit is om trombose (stolling van het bloed) te voorkomen. U krijgt de injecties totdat u zelf weer uit bed kunt komen en weer gaat lopen.

Drains en hechtingen

Meestal een dag na de operatie verwijdert de arts uw wonddrain. Wanneer uw long zich weer helemaal ontvouwen heeft en er geen lucht meer in de borstkas is achtergebleven, zal hij ook de luchtdrain verwijderen. Uw hechtingen worden er na ongeveer een week uitgehaald.

Leefregels

De eerste twee maanden na de operatie hebben de wondjes rust nodig om te kunnen genezen. Advies is daarbij om gedurende deze periode rustig aan te doen en niet te zwaar te tillen of een vliegreis te maken.

Gevolgen van de ingreep

De meest voorkomende gevolgen van een VATS zijn: Een gekneusd en pijnlijk gevoel: dit komt doordat het vlies en de spieren rond uw ribben tijdens de operatie geraakt zijn door de buisjes. Bovendien kunt u last hebben van de drains; Gevoelloosheid van de huid rond de wondjes: dit treedt op wanneer een zenuw bij de ribben werd geraakt. Uw huid kan dan enige tijd gevoelloos blijven.

Longoperatie

Afhankelijk van de aandoening kan worden besloten dat het noodzakelijk is een gedeelte of soms een hele long te verwijderen. Door middel van longfunctieonderzoek is bekeken hoeveel longweefsel er zonder problemen gemist kunnen worden. Door middel van een mediastinoscopie is al eerder bekeken of er geen uitzaaiingen aanwezig zijn. Soms wordt tijdens de operatie pas duidelijk hoe groot het te verwijderen deel van de long moet zijn. Om de long te bereiken, wordt je onder algehele narcose gebracht. Hierna wordt door middel van een lange snede, van ongeveer onder de tepel tot aan het schouderblad op de rug, het operatiegebied bereikt. De spieren die doorgesneden moeten worden en de ribben die worden opengesperd, verklaren de reden waarom u na de operatie last heeft van een pijnlijke flank. De wond wordt gesloten met hechtmateriaal. Dit materiaal lost vanzelf op als de wond is genezen of met hechtingen die na 10 dagen ongeveer worden verwijderd door verplegend personeel. Om wondvocht en lucht uit de borstkas weg te zuigen, worden meestal twee drains achtergelaten. Deze worden na enkele dagen verwijderd. De operatie duurt over het algemeen niet veel langer dan twee à drie uur. Door middel van goede pijnstilling wordt er voor gezorgd dat de pijn dragelijk is.

Voorbeelden van longoperaties

Segmentresectie Bij deze ingreep worden slecht één of meer delen (segmenten) van de longkwab verwijderd. Na de ingreep kan het voorkomen dat het langer dan een paar dagen duurt voordat de drain, die de lucht afzuigt, kan worden verwijderd. Het verlies aan longcapaciteit is minimaal. Lobectomie, Bilobectomie In dit geval worden respectievelijk één of meer kwabben van een long weggenomen. De overgebleven longkwabben hebben na deze ingreep genoeg capaciteit voor het functioneren van uw lichaam. Pneumonectomie Soms blijkt het nodig om een gehele long te verwijderen. Dit wordt echter alleen gedaan als duidelijk is dat de andere long voldoende functioneert om het gehele lichaam goed van zuurstof te voorzien.

Mogelijke complicaties

Geen enkele operatie is zonder risico’s. Zo is ook bij een longoperatie de normale kans op complicaties aanwezig, zoals nabloeding, wondinfectie, trombose of longontsteking. Daarnaast zijn er nog een aantal specifieke complicaties mogelijk. ~Omdat er bij longoperaties zeer grote slagaders en aders betrokken zijn, bestaat er een kans op een ernstige bloeding. Gelukkig komt dit zelden voor. ~Na de operatie kunnen er zich tijdelijke veranderingen van het hartritme voordoen. Met medicijnen is dat te verhelpen. ~Na een longoperatie bestaat de eerste dagen bijna altijd wel enige luchtlekkage, wat via de drains kan worden afgevoerd. Een enkele keer kan deze luchtlekkage soms meer dan een week aanhouden. Geen ernstige, maar wel een vervelende complicatie. ~Wanneer een luchtlekkage veel langer dan een week aanhoudt, dan kan dat een uiting zijn van een lekkage in een grote luchtweg, een bronchusfistel. Dit lek moet dan gedicht worden, hetzij met een procedure met behulp van een bronchoscoop (flexibele kijkslang) of met een nieuwe operatie. ~Als gevolg van zenuwbeschadiging bij het uitnemen van de long, of een deel ervan, kan er in zeldzame gevallen een blijvende heesheid optreden. ~Na de operatie kan een deel van de luchtweg door een slijmprop verstopt raken (atelectase). Fysiotherapie is dan nodig, maar daarnaast moet soms ook de slijmprop met een flexibele kijkslang (bronchoscoop) worden verwijderd. De kans dat één van de bovengenoemde complicaties een dodelijke gevolg kan hebben varieert van bijna nul tot zes procent. Dat is mede afhankelijk van uw lichamelijke conditie, uw leeftijd, de ernst van de aandoening en de ernst van de complicatie.

Mediastinoscopie

Wat is een mediastinoscopie?

Een mediastinoscopie is een kijkoperatie achter het borstbeen in het bovenste deel van de borstholte.

Doel van een mediastinoscopie

Met behulp van een mediastinoscopie kan onderzocht worden of naast de luchtpijp en achter het borstbeen afwijkend weefsel of zieke lymfeklieren aanwezig zijn. Mede op basis van dit weefselonderzoek bepaalt de arts de verdere behandeling van uw longziekte.

Voorbereiding

Voor de operatie en de anesthesie zijn meestal enige voorbereidingen noodzakelijk. Dit wordt ook wel pre-operatieve screening genoemd. Daarom bezoekt u vooraf het spreekuur van de anesthesioloog.

Voor de operatie moet u nuchter zijn. Informatie over het nuchter zijn vindt u ook in de folder ‘Anesthesie’ dat het Maasstad Ziekenhuis hierover uitgeeft.

De operatie

De chirurg maakt een kleine snede vlak boven het borstbeen. Met behulp van een buisje met aan het uiteinde een lampje (mediastinoscoop) bekijkt de chirurg het weefsel rondom de luchtpijp. Met behulp van fijne instrumenten worden door de mediastinoscoop weefselmonsters (biopten) genomen uit de lymfeklieren langs de luchtpijp. De arts sluit het sneetje in de huid met hechtingen. Wanneer er iets technisch niet goed oplosbaar blijkt via de kleine operatieopening kan er reden zijn om de borstholte open te maken, via een kleine opening vlak naast het borstbeen. De operatie duurt in totaal ongeveer twee uur.

Mogelijke complicaties

Geen enkele operatie is zonder kans op complicaties. Ook bij een mediastinoscopie is een normale kans op complicaties aanwezig. Mogelijke complicaties zijn een nabloeding, wondinfectie, trombose of longontsteking. Soms ontstaat een bloeding tijdens de operatie. Deze is bijna altijd te verhelpen. Als de borstholte opengemaakt is kan na de operatie rond de wond een bloeduitstorting aanwezig zijn. Deze verdwijnt meestal spontaan. Zelden ontstaat een infectie. Een enkele maal treedt heesheid op. Dit verdwijnt doorgaans na enkele weken.

Na de ingreep

Na de operatie heeft u niet veel pijn. De eerste dag kan er wel een drukkend gevoel achter het borstbeen bestaan. Al snel kunt u weer normaal eten en drinken. Als alles goed gaat kunt u een of twee dagen na de ingreep weer naar huis. Het onderzoek van de weefselmonsters kan enige dagen duren (vijf tot tien). De longarts of chirurg bespreekt de uitslag met u tijdens controle op de polikliniek. U krijgt hiervoor een afspraak mee.

Bron: http://www.maasstadziekenhuis.nl